Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos aroma profili benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu hemen yazmak gerekir, zira bellek kısa sürede silikleşir. Her çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı önler çünkü kalabalık ortamlarda hafif notalar çabucak kaçırılır. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek hem de ölçütleri önceden belirlemek işin temeli sayılır. Ölçüt belli olunca her puro aynı cetvelle değerlendirilir böylece yorumlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında telefon kenarda kalırsa dikkat güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik baştan davranıp sonuç çıkarmak kolay yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla yumuşak ve net gelir elbette bu sıralama her üründe aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos tadım notları gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü gerçek karakter çoğu zaman burada gizlidir. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ve notalar koyulaşır hem de genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills neye benzer benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür nitekim bu sebeple yavaş gitmek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden acımsı tonlar baskın olabilir nitekim ısınmış tütün asıl tadını yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç sağlar. Bölümlerin sınırı genellikle keskin değildir, o nedenle yaklaşık olarak üçe bölmek işinizi görür. Geçişleri yakalamak adına nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık nefes almak ısıyı yükseltir hem de tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur kılar mutlaka sabit ışık ve sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı yapar. Bir hafif aromayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı anlatır böylece odak dağılmaz ve not kalitesi yükselir. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda yer alır hem de ileride okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Puanı vermeden önce en az üç nefes almak şarttır öte yandan yarım puanlar yazmak gereksiz bir karmaşa yaratır. Ölçeği her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası en çok kullanılan değerdir, çünkü dengeli çubuklar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki puanlar gerçekten belirgin hâllerde verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın hızını ve yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu yüzden kül hattının eşit gitmesini da gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla baharatlı tonlar çabuk belirir gerçekten dar çaplılarda ısı birikimi çok daha çabuktur. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz yanma temposu ise aromayı hemen değiştiren bir unsurdur. Kalın çubuklarda duman daha serin akar ama notalar daha geç belirir hem de bu hız aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu düzensizse not bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı kılar ama şiddetini azaltmaz aksine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde denerken önce inceyi ardından geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Bu şekilde yoğun aroma hafif olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki bekleme zamanı yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan gelir: damaktaki his ve burnun duyduğu aroma hâlbuki ikisi birbirini besler fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu fark başta önemsiz görünse de sonuçları oldukça değiştirir. Nefesi dudaktan bırakırken burundan yavaşça çıkarmak burun geçişi yöntemidir mesela ılık bir soluk kokuyu daha zengin açar. Short churchills yoğunluğu nasıl gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar sağlam olmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha hızlı bırakır hızlı bir nefes ise ince tonları örter. Güç dilde düşük fakat koku tarafında yüksek olabilir benzer biçimde ağır bir yemekten sonra algı körelir. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak yanılgıyı giderir. Acemi kişiler için ilk adımda burundan gelen notalara odaklanmak daha kolaydır. Zamanla damak kısmı de ayrıntı vermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda aroma gücü olduğundan zayıf algılanır üstelik yemek arasında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra ılık su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Wide churchills tadım notları gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur zira yorgun bir damak en güçlü aromayı dahi silik hissettirir. Şekersiz kahve kakao tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik buzlu sıvılar dili uyuşturur ve aroma algısını düşürür. Puritos serisi aroma profili benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net görünür bu yüzden hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı korur gerçekten tatlı sıvıdan hemen sonra keskin notalar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra tadım denemek önerilmez. Su ve kahve haricinde sade çay de düşünülebilir; önemli olan içeceğin şekersiz kalmasıdır. Damak temizlendikten ardından birkaç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında yanış kısa olduğundan yoğunluk dalgalanması daha dar bir aralıkta kalır üstelik başlangıç notu bu boylarda çabucak silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ile son çekişler arasındaki farkı görmek özen ister bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin payı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü ise kakao tonunu çabucak gösterip biter zira değişim uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet denemek tek çubuktan daha sağlam izlenim verir bu nedenle düzenli ve dengeli çekiş tercih edilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk notu oluşturur dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrı kaydetmek iyidir. Ölçü kısaldıkça aroma katmanı azalır, fakat güç hissi korunabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm açmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir deneme yoğunluk konusunda kesin bir fikir sunmaz demek ki her deneme önceki denemenin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ve zaman izlenimi etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür fayda verir. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak işe yarar yoksa aynı notalar her seferinde baştan keşfedilir. 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı ürüne geri dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, çubuk ismi ile not tabloya girilmelidir gerçekten ilk notlar ileride açıldığında şaşırtıcı farklar gösterir. Notlar arasında iki basamaktan çok fark çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Defterde kısa cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre belirgin ahşap kokusu şeklinde bir kayıt yeterli olur. İleride bakıldığında anlaşılır olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de tatların şiddetidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme göstermek zorunda değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, oysa ayrı değerlendirilir bu ikisini ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve notasını belirgin verebilir örneğin sert bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña aroma profili gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir notasını güçlü tutar üstelik dolgun bir duman aromasız de kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro güçlü lezzet sunabilir tersi durum da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakıp yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Aynı gövdeli iki ürün içinde aroma ayrımı bulmak hassas bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ve düzenli kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma izlenimini en az tütün kadar etkiler demek ki en iyi tadım koşulları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada tütün hızlı yanar ve baharatlı notalar abartılır bu nedenle ortam şartlarını da kayda geçirmek yararlıdır. Çok nemli ortamda ise duman tıkanır hem de lezzet bastırılır ısı ise yaprağın yanma hızını değiştiren ayrı bir etkendir. La prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu durumu dikkate almak yararlıdır yoksa farklı günlerde çıkan not farkı üründen sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark net görülür tadım günü seçerken bunu unutmayın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu bozar hâlbuki gerçek neden çoğu zaman odadaki hava ya da koku olur. Değerlendirmeyi her seferinde aynı odada tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda koku birikirse ikinci çubuğun tadı hatalı algılanabilir. Kapı açıklığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar fazla güçlüyse kül düzeni bozulur.